1. Tóm tắt nhanh
Trực Cống (Drikung Kagyu, 'bri gung bka' brgyud) là một trong tám nhánh con của Phagdru Kagyu, sáng lập bởi Jigten Sumgön năm 1179 với tu viện gốc Drikung Til. Phái nổi tiếng nhất với pháp tu Phowa — chuyển di thần thức lúc lâm chung — và pháp hội Drikung Phowa Chenmo tổ chức mỗi 12 năm.
Tại Việt Nam có nhiều trung tâm Drikung hoạt động với các chuyến hoằng pháp định kỳ của các Đạo sư truyền thừa, đặc biệt là Garchen Rinpoche, Drikung Kyabgön Chetsang Rinpoche, và Drikung Kyabgön Chungtsang Rinpoche.
2. Tên gọi & ý nghĩa
- Hán Việt: Trực Cống
- Tạng: འབྲི་གུང་ ('bri gung) — đặt theo địa danh tu viện gốc
3. Lịch sử
- Jigten Sumgön (1143–1217) — Sáng tổ, đệ tử của Phagmo Drupa
- 1179: Xây tu viện Drikung Til — tu viện mẹ
- TK 13: Vai trò chính trị-tôn giáo quan trọng tại miền trung Tây Tạng
- Hai dòng tulku lãnh đạo song hành: Chetsang và Chungtsang
- Sau 1959: Tái thiết tại Ấn Độ (Jangchubling, Dehradun)
4. Đặc trưng giáo pháp
4.1. Phowa — Chuyển di thần thức
Phowa (Tạng: 'pho ba — "chuyển di") là pháp tu hướng dẫn thần thức rời thân xác vào thời điểm cận tử và đưa nó tái sinh vào cảnh giới thanh tịnh — thường là cõi Cực Lạc của Đức A-di-đà. Đây là một trong Sáu Pháp của Naropa và được Drikung gìn giữ như pháp tu biểu trưng của dòng. Mục đích không phải "tự kết liễu" mà là chuẩn bị cho cái chết một cách tỉnh thức: hành giả luyện tập khi còn sống để khi giờ phút ấy đến, tâm có thể an trú và chuyển hướng đúng đắn.
Pháp hội Drikung Phowa Chenmo (Đại Lễ Phowa) theo truyền thống được tổ chức khoảng mỗi 12 năm (năm Thân) — một trong những pháp hội lớn nhất Phật giáo Tây Tạng, nơi pháp Phowa được truyền cho hàng nghìn hành giả cùng lúc.
Phowa cần truyền dạy trực tiếp
4.2. Năm Pháp Cốt Tủy (lnga ldan)
- Bồ đề tâm
- Bổn tôn yoga
- Guru yoga
- Mahāmudrā
- Hồi hướng
4.3. Một Ý Định (Gongchik)
Tác phẩm cốt tủy của Jigten Sumgön — trình bày toàn bộ giáo pháp Đại Thừa và Mật thừa qua "một ý định" thống nhất.
5. Đạo sư lịch sử
| Đạo sư | Niên đại | Đóng góp |
|---|---|---|
| Jigten Sumgön | 1143–1217 | Sáng tổ, tác giả Gongchik |
| Drikung Kyabgön Chetsang | 1946– | Lãnh đạo hiện tại, đời thứ 37 |
| Drikung Kyabgön Chungtsang | 1942– | Đồng lãnh đạo, đời thứ 36 |
| Garchen Rinpoche | 1936– | Đạo sư Phowa nổi tiếng, hoằng pháp toàn cầu |
6. Tu viện chính
- Drikung Til (Tây Tạng) — Tu viện gốc
- Jangchubling (Dehradun, Ấn Độ) — Trụ sở lưu vong
- Garchen Buddhist Institute (Hoa Kỳ) — Trung tâm quốc tế
7. Tác phẩm
- Gongchik (Một Ý Định) — Jigten Sumgön 🟡
- The Garland of Mahamudra Practices — Khunu Lama 🔴
8. Hiện diện tại Việt Nam
- Drikung Kagyu có sự hiện diện đáng kể với nhiều trung tâm và pháp hội
- Đặc biệt là các pháp hội Phowa được tổ chức định kỳ với sự tham dự của các Đạo sư truyền thừa
- Garchen Rinpoche đã có nhiều dịp giảng pháp cho cộng đồng Việt
Cảnh báo về thẩm định
9. Bổn tôn & pháp tu
- Phowa — Pháp đặc trưng 🟡
- Achi Chökyi Drolma — Hộ pháp đặc biệt của Drikung
- Chakrasaṃvara, Vajravarahi — Bổn tôn Tantra 🔴
10. Chú giải thuật ngữ
- Phowa ('pho ba): pháp chuyển di thần thức lúc cận tử, hướng tâm tái sinh vào cảnh giới thanh tịnh; thuộc Sáu Pháp của Naropa.
- Gongchik (dgongs gcig — "Một Ý Định"): trước tác cốt tủy của Jigten Sumgön, trình bày toàn bộ giáo pháp Hiển–Mật qua một ý chỉ thống nhất.
- Đại Thủ Ấn (Mahāmudrā): pháp tu trực chỉ bản tánh của tâm — đỉnh cao của truyền thừa Ca Nhĩ Cư.
- Achi Chökyi Drölma: nữ Hộ pháp đặc biệt của dòng Trực Cống.
- Tulku: bậc thầy tái sinh có chủ ý; Trực Cống có hai dòng tulku lãnh đạo song hành là Chetsang và Chungtsang.
11. Câu hỏi thường gặp
Hỏi: Trực Cống là một truyền thừa riêng hay thuộc Ca Nhĩ Cư?
Đáp: Trực Cống là một nhánh của Ca Nhĩ Cư (Kagyu) — cụ thể là một trong tám nhánh con của dòng Phagdru Kagyu — chứ không phải một trong Tứ Đại độc lập. Phái mẹ là Ca Nhĩ Cư.
Hỏi: Tôi có thể tự học Phowa qua sách/video không?
Đáp: Không nên. Phowa cần khẩu truyền và chỉ dẫn trực tiếp từ Đạo sư đủ tư cách; tự tập sai cách có thể gây hại. Hãy tham dự pháp hội chính thống dưới sự hướng dẫn của thầy.
Hỏi: Ở Việt Nam tiếp cận Trực Cống thế nào cho an toàn?
Đáp: Trực Cống có hiện diện đáng kể tại Việt Nam với các pháp hội định kỳ. Trước khi cam kết Samaya với bất kỳ trung tâm nào, hãy xác minh tính chính thống qua drikung.org.
12. Tiếp tục tìm hiểu
- → Pháp Phowa: tìm các bài giảng công khai của Garchen Rinpoche, Drikung Chetsang
- → Một Ý Định (Gongchik) — tác phẩm cốt tủy
13. Tham khảo
- drikung.org
- garchen.net
- Khenpo Konchog Gyaltsen. The Garland of Mahamudra Practices. Snow Lion.
14. Các trang liên quan
- → Ca Nhĩ Cư — phái mẹ
- → Truất Ba · Yết Ma — nhánh anh em