Tin thư · Đầu sách thư khố
Bài viết mới nhất
1997 bài đã được kết tập, sắp xếp theo ngày xuất bản gần nhất. Trang 51 trên 84.
A-lại-da Thức (Ālayavijñāna): Nền Tảng Của Nghiệp và Tái Sinh
A-lại-da thức là kho chứa toàn bộ hạt giống nghiệp, nền tảng của tái sinh và giác ngộ trong Duy Thức học và Kim Cương Thừa.
A-lại-da Thức (Ālayavijñāna) — Kho Tàng Tâm Thức trong Duy Thức Học
A-lại-da thức (Ālayavijñāna — Tạng thức) là khái niệm trung tâm trong Duy Thức học (Yogācāra), mô tả một tầng tâm thức sâu nhất lưu giữ mọi chủng tử nghiệp. Hiểu đúng về A-lại-da thức là cơ sở để thấu hiểu cơ chế tái sinh, nghiệp lực và con đường giải thoát trong Phật giáo Đại Thừa.
Âm Nhạc Nghi Lễ Tây Tạng — Tiếng Kèn, Trống, và Ngôn Ngữ Của Bổn Tôn
Âm nhạc nghi lễ Tây Tạng — từ tiếng kèn dài *dungchen* đến trống *damaru* đến tiếng tụng kinh trầm thấp — không phải âm nhạc giải trí hay trang trí. Đây là ngôn ngữ trực tiếp của Bổn tôn, phương tiện thiền định âm thanh, và cách triệu thỉnh trí tuệ giác ngộ.
Āryadeva (Thánh Thiên / Đề-bà) — Đệ tử trực tiếp của Long Thọ và người bảo vệ Trung Quán bằng cả mạng sống
Trong các đệ tử của Long Thọ, không ai có vị trí đặc biệt như Āryadeva (Thánh Thiên, c.170–270) — người đã *bảo vệ Trung Quán bằng các cuộc tranh luận công khai sống chết* với các nhà triết học Bà-la-môn, viết tác phẩm Catuḥśataka song hành với Mūlamadhyamakakārikā của thầy, và cuối cùng *bị một đối thủ ám sát*. Bài viết khám phá cuộc đời huyền thoại và đóng góp của vị đệ tử cốt lõi của Long Thọ — và lý do mọi truyền thừa Tibet đều kính trọng ngài như tấm gương 'thân không tiếc, mạng không tiếc, để bảo vệ Pháp'.
Atisha Dipamkara — Tổ Sư Kadampa và Người Phục Hưng Phật Giáo Tây Tạng
Atisha Dipamkara Śrījñāna (*Dīpaṃkara Śrī jñāna*; 982–1054) là Đại Sư Ấn Độ đã đến Tây Tạng theo lời mời của Vua Jangchub Ö và phục hưng Phật giáo sau giai đoạn suy tàn. Tác phẩm nhỏ *Bodhipathapradīpa* — Ngọn Đèn Soi Đường Giác Ngộ — của ông là nền tảng của toàn bộ hệ thống Lam Rim và ảnh hưởng sâu sắc đến mọi truyền thừa Tây Tạng.
Atri (A-khrid) — Hệ giáo lý Dzogchen Bön cốt lõi cho người mới nhập Đại Viên Mãn
Atri (A-khrid, 'Hướng dẫn dẫn đến A') là một trong ba hệ giáo lý Dzogchen chính của Yungdrung Bön — bên cạnh Dzogchen và Zhang Zhung Nyengyud. Hệ này được hệ thống hóa bởi Đạo sư Meu Gongdzo Ritrod Chenpo (1038–1096) như con đường có cấu trúc rõ ràng *cho người mới nhập Đại Viên Mãn*.
Ba cửa Mật tông — Thân, Khẩu, Ý: Hành trì ba mật
Thân, Khẩu, Ý trong Kim Cương Thừa không phải ba kênh riêng lẻ mà là ba cửa đồng thời dẫn vào trạng thái giác ngộ khi được hành trì đúng mức.
Ba Đặc Tính — Vô Thường, Khổ, Vô Ngã: Thiền Quán Từng Bước
Khám phá Ba Pháp Ấn — Vô Thường, Khổ, Vô Ngã — và hướng dẫn thiền quán thực hành từng bước, từ nhận thức đến chuyển hoá tâm thức.
Ba Độc — Tham, Sân, Si: Nhận Diện và Chuyển Hoá Trong Kim Cương Thừa
Kim Cương Thừa không đè nén Ba Độc — Tham, Sân, Si — mà chuyển hoá chúng thành trí tuệ giác ngộ. Hướng dẫn thực hành nhận diện và chuyển hoá từng độc.
Ba Giải Thoát: Moksha, Niết-bàn và Giác Ngộ Phật Quả — Giống và Khác
Moksha, Niết-bàn và Giác Ngộ Phật Quả thường bị dùng lẫn lộn. Bài viết làm rõ ba khái niệm này, sự khác biệt theo từng truyền thống, và ý nghĩa thực tiễn cho hành giả Kim Cương Thừa.
Ba Thân Giác Ngộ (Trikāya): Ứng Dụng Thiết Thực Trong Thực Hành Hằng Ngày
Ba Thân Giác Ngộ không chỉ là triết học — chúng là bản đồ cho giấc ngủ, giấc mơ, trạng thái thức và cái chết, áp dụng trực tiếp vào tu tập hằng ngày.
Ba Thân Phật — Trikāya và Cơ Cấu Của Giác Ngộ
Ba Thân Phật (Sanskrit: *Trikāya* — Tam Thân) là học thuyết trung tâm của Phật giáo Đại Thừa và Kim Cương Thừa về cấu trúc của giác ngộ: Pháp Thân (bản thể tuyệt đối), Báo Thân (hiện thân ánh sáng), và Hóa Thân (hiện thân thế gian). Hiểu Trikāya là hiểu cách giác ngộ hoạt động trong thực tế.
Ba Cổng Vô Môn — Tánh Không, Vô Tướng và Vô Nguyện
Ba Cổng Vô Môn (Tri-mukha — Ba Cổng Giải Thoát) là ba cách tiếp cận thực tại tối hậu trong Phật giáo Đại Thừa: Tánh Không (śūnyatā), Vô Tướng (animitta) và Vô Nguyện (apraṇihita). Ba cổng này tương ứng với ba loại thiền định sâu nhất dẫn đến giải thoát — và là nền tảng triết học-thiền định của cả Đại Thừa lẫn Kim Cương Thừa.
Bài lựa phân biệt chân giả — Lojong nâng cao
Lojong nâng cao dạy phân biệt thực hành chân chính với thực hành bề ngoài — nhận ra sự khác biệt giữa tu tập thực sự và biểu diễn tu tập là bước trưởng thành thiết yếu.
Bàn Thờ Tại Nhà — Cách Thiết Lập Không Gian Tu Tập Đúng Chuẩn
Một bàn thờ tại nhà không phải góc trưng bày đồ trang trí tâm linh — đây là trung tâm năng lượng tu tập của hành giả, nơi mỗi ngày bắt đầu và kết thúc bằng sự kết nối với Tam Bảo.
Bánh xe Gươm sắc của Dharmarakshita — bộ luận Lojong cốt lõi về nghiệp và sự tịnh hóa qua nghịch cảnh
Bánh xe Gươm sắc (Tib. Tsöncha Khorlo, Skt. Yamāntakacakra) của Đại sư Dharmarakshita (thế kỷ 10) là một trong những tác phẩm Lojong (luyện tâm) quan trọng nhất của Phật giáo Tây Tạng — chỉ rõ cách nhận biết quy luật nghiệp báo qua từng nghịch cảnh và biến mỗi đau khổ thành cơ hội tu tập. Bài viết phân tích cấu trúc 116 câu kệ, các bài học cốt lõi, sự tích hợp với Bồ-đề-tâm và Tonglen, và ứng dụng cho hành giả Việt đương đại đối mặt với áp lực hiện đại.
Bardo Thodol — Sách Người Chết Tây Tạng và Con Đường Giải Thoát trong Trung Gian
Bardo Thodol không phải 'sách ma' — đây là cẩm nang thực hành thiết yếu cho người hấp hối và người đã mất, hướng dẫn tâm thức nhận ra ánh sáng giải thoát trong bốn trạng thái trung gian (Bardo).
Bardo — Trung Ấm và Các Giai Đoạn Chuyển Tiếp Của Tâm Thức
Bardo (Tạng: *bar do* — Trạng Thái Trung Gian, Khoảng Giữa) là một trong những giáo lý độc đáo và sâu sắc nhất của Phật giáo Tây Tạng — mô tả chi tiết các giai đoạn chuyển tiếp của tâm thức từ khi chết đến khi tái sinh. Không chỉ là bản đồ về cái chết, Bardo là giáo lý về cách tâm thức hoạt động trong mọi khoảnh khắc — từ trạng thái thức đến giấc mộng, từ thiền định đến khoảnh khắc cuối đời.
Bardo — Trung Ấm và Giáo Lý Về Những Gì Xảy Ra Sau Khi Chết
Bardo (Tạng ngữ: *bar do* — Trạng Thái Trung Gian) là giáo lý đặc biệt của Phật giáo Kim Cương Thừa về các trạng thái tâm thức trải qua trong lúc sống, lúc chết, và lúc tái sinh. Tác phẩm nổi tiếng nhất là *Bardo Thodol* — Kinh Tử Thư Tây Tạng — nhưng giáo lý Bardo sâu sắc hơn nhiều so với những gì thường được biết đến.
Tám Biểu Tượng Cát Tường — Ashtamangala và Ý Nghĩa Giáo Lý
Tám biểu tượng cát tường (Ashtamangala) xuất hiện khắp nơi trong nghệ thuật Phật giáo Tây Tạng — nhưng đây không phải trang trí. Mỗi biểu tượng là một giáo lý ngắn gọn về con đường giác ngộ.
Bát Chánh Đạo: Con Đường Giữa Trong Thực Hành Hàng Ngày
Bát Chánh Đạo không phải 8 bước tuần tự mà là 8 khía cạnh đồng thời của một nếp sống tỉnh thức — từ nền tảng của mọi thừa đến ứng dụng trong thời đại số.
Kinh Bát Nhã Tâm — Giải Thích Từng Câu Từng Chữ
Kinh Bát Nhã Tâm (Prajñāpāramitā Hṛdaya Sūtra — Heart Sutra) là một trong những văn bản Phật giáo được tụng đọc nhiều nhất thế giới, chỉ 260 chữ Hán nhưng chứa đựng tinh tuý của toàn bộ giáo lý Tánh Không Đại Thừa. Bài viết giải thích từng phần của Kinh Tâm theo cả ba chiều: ngữ văn học, triết học và thực hành thiền định.
Bát Nhã Tâm Kinh — Đọc Thế Nào Qua Lăng Kính Kim Cương Thừa?
Bát Nhã Tâm Kinh (Heart Sutra) là văn bản ngắn nhất nhưng chứa đựng toàn bộ triết học Đại Thừa về Tính Không — và trong Kim Cương Thừa, nó còn có tầng ý nghĩa sâu hơn nhiều so với cách đọc thông thường.
Tám Thức: Tâm Lý Học Phật Giáo Sâu Sắc Hơn Bất Kỳ Lý Thuyết Nào
Tám Thức của Duy Thức học là hệ thống tâm lý học Phật giáo hoàn chỉnh nhất — đặc biệt là Mạt-na thức, nguồn gốc sâu xa của ngã chấp và mọi khổ đau.