Tin thư · Đầu sách thư khố
Bài viết mới nhất
1997 bài đã được kết tập, sắp xếp theo ngày xuất bản gần nhất. Trang 40 trên 84.
Sáu Cõi Tái Sinh — Lục Đạo và Bản Đồ Tâm Thức Phật Giáo
Sáu Cõi Tái Sinh (Sanskrit: *ṣaḍgati* — Lục Đạo; Tạng ngữ: *'gro ba rigs drug* — Sáu Cõi Chúng Sinh) là bản đồ tâm thức căn bản trong Phật giáo mô tả sáu loại tồn tại mà chúng sinh có thể tái sinh vào — từ Địa Ngục đến Cõi Trời — và là trung tâm của Bánh Xe Luân Hồi (*Bhavacakra*). Trong Kim Cương Thừa, Lục Đạo không chỉ là mô tả vũ trụ học mà còn là bản đồ của sáu loại trạng thái tâm thức mà mỗi người kinh nghiệm trong cuộc sống hàng ngày.
Shamatha và Vipashyana — Nền Tảng Thiền Định Phật Giáo
Shamatha (Sanskrit: *Śamatha* — Chỉ, An Trụ; Tạng ngữ: *Zhi gnas* — Trụ Yên) và Vipashyana (Sanskrit: *Vipaśyanā* — Quán, Thấy Rõ; Tạng ngữ: *Lhag mthong* — Thấy Cao Hơn) là hai nền tảng thiền định Phật giáo không thể thiếu — hiện diện trong mọi truyền thừa từ Theravāda đến Kim Cương Thừa. Shamatha là nền tảng giúp tâm an định; Vipashyana là trí tuệ thấy rõ bản tánh thực của mọi hiện tượng.
Tara Trắng — Bổn Tôn Trường Thọ và Từ Bi Sâu Lặng
Tara Trắng (Sanskrit: *Sitātārā* — Tara Trắng; Tạng ngữ: *sGrol dkar* — Người Giải Thoát Trắng) là một trong những Bổn Tôn được tôn kính nhất trong Kim Cương Thừa — đặc biệt gắn liền với thực hành cầu nguyện Trường Thọ và chữa lành. Khác với Tara Xanh (nổi tiếng với sự nhanh nhẹn và bảo hộ), Tara Trắng biểu tượng cho chiều sâu của từ bi, trí tuệ thanh tịnh, và năng lực trường thọ — được gọi là 'Mẹ của tất cả chư Phật' trong nhiều truyền thống.
Thangka — Nghệ Thuật Thiêng Liêng và Pháp Khí Thiền Định Tây Tạng
Thangka (Tạng ngữ: *thang ka* — tranh cuộn; từ *thang* là bằng phẳng và *ka* là chỗ trống) là thể loại tranh cuộn Tây Tạng đặc biệt — không chỉ là nghệ thuật trang trí mà là **pháp khí thiền định** và **bản đồ giác ngộ** có thể triển khai và cuộn lại. Mỗi thangka là sự mã hóa tinh tế của giáo pháp Kim Cương Thừa qua hình ảnh, màu sắc, và tỷ lệ — được tạo ra bởi các nghệ nhân tu sĩ theo quy tắc nghiêm ngặt của truyền thống.
Năm Mươi Lam — Năm Mươi Bài Kệ về Đạo Sư và Samaya
Năm Mươi Lam (Sanskrit: *Gurupañcāśikā* — Năm Mươi Kệ về Đạo Sư; Tạng ngữ: *Bla ma lnga bcu pa*) là tác phẩm của đại học giả Ấn Độ Ashvaghosha (*Aśvaghoṣa* — Mã Minh) thế kỷ 1-2 CN. Đây là văn bản nền tảng về mối quan hệ thầy-trò trong Kim Cương Thừa — định nghĩa các bổn phận của đệ tử đối với Đạo Sư, ý nghĩa của Samaya (Tam-muội-da giới), và tầm quan trọng của lòng tin và sự tôn kính thuần tịnh.
Tonglen — Nhận Khổ Trao Vui và Thực Hành Bồ-đề Tâm
Tonglen (Tạng ngữ: *gTong len* — Trao và Nhận) là một trong những thực hành thiền định quan trọng và biến đổi nhất trong Phật giáo Đại Thừa và Kim Cương Thừa — thực hành hít vào đau khổ của tất cả chúng sinh và thở ra hạnh phúc và an lành cho họ. Tonglen là cốt lõi của **Lojong** (*bLo sbyong* — Huấn Luyện Tâm Thức) và là phương tiện thực hành trực tiếp nhất của Bồ-đề Tâm (*Bodhicitta*) — tâm nguyện giác ngộ vì lợi ích của tất cả chúng sinh.
Trống Damaru và Chuông Ghanta — Pháp Khí Song Hành của Kim Cương Thừa
Trống Damaru (Sanskrit: *ḍamaru* — trống đồng hồ cát; Tạng ngữ: *rnga chung* — trống nhỏ) và Chuông Ghanta (Sanskrit: *ghaṇṭā* — chuông; Tạng ngữ: *dril bu* — chuông rung) là cặp pháp khí quan trọng nhất trong Kim Cương Thừa — biểu tượng của sự hợp nhất giữa Phương Tiện và Trí Tuệ, giữa năng lượng nam và nữ, giữa Đại Lạc và Tánh Không. Không có nghi lễ Kim Cương Thừa nào đủ đầy nếu thiếu âm thanh của hai pháp khí này.
Tsongkhapa — Đại Cải Cách và Sự Thành Lập Truyền Thừa Cách Lỗ
Tsongkhapa (Tạng ngữ: *Tsong kha pa Blo bzang grags pa*, 1357–1419) là nhà cải cách tôn giáo, học giả, và hành giả vĩ đại nhất trong lịch sử Phật giáo Tây Tạng thời trung cổ — người thành lập truyền thừa Cách Lỗ (*Gelug*), viết những tác phẩm triết học Phật giáo sâu sắc nhất bằng Tạng ngữ, và để lại một hệ thống đào tạo tu sĩ ảnh hưởng đến hàng triệu người cho đến ngày nay. Truyền thừa Cách Lỗ mà Ngài thành lập hiện là dòng truyền thừa lớn nhất của Phật giáo Tây Tạng, với Đức Đạt Lai Lạt Ma là lãnh đạo tâm linh.
Vajradhara — Phật Bản Sơ và Nguồn Gốc của Kim Cương Thừa
Vajradhara (Sanskrit: *Vajradhara* — Người Cầm Giữ Kim Cương; Tạng ngữ: *rDo rje 'chang* — Kim Cương Trì) là Phật Bản Sơ (*Ādibuddha*) — nguồn gốc tối thượng của toàn bộ Kim Cương Thừa theo truyền thừa Ca Nhĩ Cư (*Kagyu*) và Cách Lỗ (*Gelug*). Ngài không phải là một Phật lịch sử hay huyền thoại mà là biểu tượng của **trạng thái giác ngộ tối thượng** — Phật Quả hoàn toàn — từ đó xuất phát toàn bộ dòng truyền thừa Kim Cương Thừa.
Vajrayoginī — Bổn Tôn Nữ Tantric và Năng Lượng Chuyển Hóa
Vajrayoginī (Sanskrit: *Vajrayoginī* — Người Nữ Thực Hành Kim Cương; Tạng ngữ: *rDo rje rnal 'byor ma* — Người Nữ Thiền Định Kim Cương) là một trong những Bổn Tôn nữ quan trọng và được thực hành rộng rãi nhất trong Kim Cương Thừa — đặc biệt trong truyền thừa Tát Ca (*Sakya*) và Ca Nhĩ Cư (*Kagyu*). Ngài là biểu tượng của tánh giác thuần túy vượt qua mọi ô nhiễm, của năng lượng chuyển hóa mạnh mẽ nhất, và của Bổn Tôn nữ Yidam (*iṣṭadevatā*) hàng đầu trong Tantra Mẹ (*Mātrātantra*).
Vô Ngã — Anattā và Giáo Lý Căn Bản Nhất của Phật Giáo
Vô Ngã (Pali: *anattā*; Sanskrit: *anātman* — Vô Tự Ngã; Tạng ngữ: *bdag med* — Không Có Bản Ngã) là một trong những giáo lý đặc biệt và cấp tiến nhất của Phật giáo — tuyên bố rằng không có 'bản ngã' hay 'linh hồn' bất biến, độc lập, vĩnh cửu ẩn náu bên trong chúng sinh. Đây là giáo lý phân biệt Phật giáo với hầu hết các hệ thống tư tưởng khác, và là nền tảng để hiểu đúng Tánh Không (*Śūnyatā*) trong Kim Cương Thừa.
Yama — Thần Chết, Bánh Xe Luân Hồi, và Biểu Tượng Học Vô Thường
Yama (Sanskrit: *Yama* — Thần Chết, Chúa Tể Địa Phủ; Tạng ngữ: *gShin rje* — Chúa của Người Chết) là một trong những hình tượng biểu tượng quan trọng và sâu sắc nhất trong Phật giáo Tây Tạng — không phải là ác quỷ đáng sợ mà là biểu tượng của vô thường, nhân quả, và sự thật không thể né tránh của cái chết. Hình tượng Yama đang cầm giữ Bánh Xe Luân Hồi (*Bhavacakra*) tại cửa tu viện là lời nhắc nhở đầu tiên và quan trọng nhất cho mọi hành giả.
84 Đại Thành Tựu Giả — Cuộc Đời Huyền Bí của Các Mahasiddha
Khám phá cuộc đời 84 Đại Thành Tựu Giả Ấn Độ, những vị Thầy huyền bí đã chứng ngộ qua con đường Kim Cương Thừa phi thường.
Câu Xá Luận: Kho Tàng Triết Học Phật Giáo A-tỳ-đàm
Câu Xá Luận (Abhidharmakośa) là tác phẩm triết học A-tỳ-đàm vĩ đại nhất của Thế Thân, tổng hợp toàn bộ siêu hình học và tâm lý học Phật giáo.
Achuk Rinpoche và Yarchen Gar: Thánh Địa Thiền Định Ninh Mã
Achuk Rinpoche là vị thầy Ninh Mã huyền thoại, người xây dựng Yarchen Gar thành một trong những cộng đồng tu tập Phật giáo lớn nhất thế giới.
Ākāśagarbha — Hư Không Tạng: Bổn tôn giữ giới
Hư Không Tạng (Ākāśagarbha) là vị Bồ-tát kho chứa trí tuệ vô tận như hư không — đặc biệt quan trọng trong việc sám hối vi phạm giới và Tam-muội-da trong Kim Cương Thừa.
Alexandra David-Néel: Người Phụ Nữ Phương Tây Chinh Phục Tây Tạng
Alexandra David-Néel (1868–1969) là nhà thám hiểm và học giả Phật giáo người Pháp đầu tiên vào Lhasa, mang tri thức Kim Cương Thừa đến phương Tây.
Hát Tùy Di (Gurtam) và Âm Nhạc Thiền Hành trong Mật Tông
Gurtam — nghệ thuật hát thiền hành của Mật tông — là phương tiện tu tập độc đáo kết hợp âm thanh, hơi thở và thiền định để chuyển hóa tâm thức.
Âm Nhạc Mật Tông: Nhạc Cụ và Âm Thanh Thiêng Liêng
Âm nhạc trong Kim Cương Thừa không chỉ là nghệ thuật mà là phương tiện thiền định — mỗi nhạc cụ và âm thanh mang ý nghĩa biểu tượng sâu xa.
Amitāyus — Phật Vô Lượng Thọ: Thực hành trường thọ
Phật Vô Lượng Thọ (Amitāyus) là vị Phật trường thọ quan trọng trong Kim Cương Thừa — thực hành thỉnh thọ và trì tụng mang lại gia hộ về tuổi thọ, sức khoẻ và tu tập liên tục.
Ani Pachen: Nữ Tù Nhân Tây Tạng và Tinh Thần Bất Khuất
Ani Pachen (1933–2002) — ni cô, chiến binh và tù nhân — là biểu tượng của lòng can đảm và đức tin Phật giáo không thể khuất phục trước đàn áp.
Tārā 21 hình thân — Mô tả và thực hành từng vị
21 hình thân Tārā là hệ thống đầy đủ của bổn tôn nữ từ bi trong Kim Cương Thừa — từ Tārā Xanh trừ sợ hãi đến Tārā Trắng ban trường thọ, mỗi vị đáp ứng một nhu cầu tu tập khác nhau.
Asaṅga — Vô Trước: Cuộc đời, Di Lặc và Yogācāra
Asaṅga (Vô Trước) là một trong những nhà triết học Phật giáo vĩ đại nhất — người nhận giáo lý trực tiếp từ Bồ-tát Di Lặc trong truyền thuyết và đồng sáng lập hệ thống Duy Thức cùng em trai Vasubandhu.
Nguyện Đại Ấn của Rangjung Dorje: Kinh Văn Thiết Yếu Ca Nhĩ Cư
Nguyện Đại Ấn (Mahamudra Aspiration Prayer) của Rangjung Dorje là bản văn thơ thiết yếu nhất của Đại Ấn Ca Nhĩ Cư, được tụng niệm trong mọi truyền thừa Kim Cương Thừa.