Tin thư · Đầu sách thư khố
Bài viết mới nhất
1997 bài đã được kết tập, sắp xếp theo ngày xuất bản gần nhất. Trang 54 trên 84.
Dharmakīrti (Pháp Xứng) — Đại sư hoàn thiện Lượng học Phật giáo và người chứng minh sự liên tục của tâm qua các kiếp
Một thế kỷ sau Dignāga, Dharmakīrti (Pháp Xứng, c.600–660) đã làm điều mà nhiều người cho là không thể: ngài *chứng minh bằng luận lý chặt chẽ* sự liên tục của tâm qua các kiếp, sự tồn tại của giải thoát, và tính khả thi của giác ngộ. Bài viết khám phá cuộc đời và bộ luận đồ sộ Pramāṇavārttika của vị 'Aristotle Phật giáo' này — và lý do mọi hành giả Mật Tông Tibet đều phải học ngài.
Dignāga (Trần-na) — Sơ tổ Lượng học (Pramāṇa) Phật giáo và nền tảng triết học cho Mật Tông Tibet
Khi nói về Mật Tông Tibet, người ta thường nghĩ ngay đến mantra, mandala, quán đảnh — mà quên rằng toàn bộ kiến trúc triết học của Mật Tông đứng trên một nền móng vững chắc: Lượng học (Pramāṇa) Phật giáo, do Dignāga (Trần-na) khai sáng vào thế kỷ 5–6. Bài viết khám phá cuộc đời và đóng góp của vị 'cha đẻ luận lý Phật giáo', và lý do tại sao mọi hành giả Mật Tông nghiêm túc đều cần biết về ngài.
Đức Độ Mẫu Tara — Bổn Tôn Từ Bi Hành Động của Kim Cương Thừa
Tara không phải 'nữ thần may mắn' hay 'Quan Âm Tây Tạng' — Ngài là biểu hiện của từ bi tốc hành (swift compassion), vị Bổn tôn ra tay hành động ngay lập tức, không chờ đợi, và được tôn kính bình đẳng trong tất cả các truyền thừa Tây Tạng.
Đổi nơi chỗ mình với người khác (Tonglen) — Nền tảng Lojong
Sự trao đổi vị trí giữa mình và người khác là trái tim của Lojong. Khám phá nền tảng triết học và cách thực hành cụ thể của giáo lý cách mạng này trong Kim Cương Thừa.
Chày Kim Cương và Chuông — Phương Tiện và Trí Tuệ trong Kim Cương Thừa
Chày Kim Cương (*dorje*) và Chuông (*drilbu*) là hai pháp khí quan trọng nhất trong Kim Cương Thừa — không phải vật trang trí mà là biểu trưng sống động của phương tiện và trí tuệ, hai cánh của con đường giác ngộ.
Drepung — Tu viện lớn nhất Tây Tạng và trường đại học Phật giáo của thế giới cổ đại
Drepung (Bras spungs) từng là tu viện lớn nhất thế giới với hơn 10.000 tu sĩ — trung tâm học thuật Gelug vĩ đại nhất, nơi đào tạo hàng chục thế hệ Geshe và các vị Đạt Lai Lạt Ma trước khi di chuyển đến Cung điện Potala.
Drikung Kyobpa Jigten Sumgon — Sáng lập Drikung Kagyu và đại sư của Phowa Drikung
Drikung Kyobpa Jigten Sumgon (1143–1217) là đệ tử lớn nhất của Phagmodrupa và là sáng lập của Drikung Kagyu — một trong tám nhánh phụ Kagyu hiện vẫn sống động đến nay. Cuộc đời Ngài là một câu chuyện về sự kết hợp đặc biệt giữa Mahamudra cao cấp và đời sống Bồ Tát Đạo, và Drikung Kagyu là nhánh nổi tiếng nhất về Phowa Drikung — pháp chuyển di tâm thức được thực hành rộng rãi đến nay.
Drogön Chögyal Phagpa — Quốc sư của Hốt Tất Liệt và đại sư đặt nền móng quan hệ Tibet-Trung Hoa
**Drogön Chögyal Phagpa** (1235–1280) là *vị đại sư có vị trí lịch sử độc đáo nhất* trong lịch sử Phật giáo Tibet: ngài là *Quốc sư* của Hoàng đế Hốt Tất Liệt (Khubilai Khan) — vị Hoàng đế đầu tiên triều Yuan thống nhất Trung Hoa. Bài viết khám phá cuộc đời, vai trò trong việc *xác lập Phật giáo là quốc giáo Mông Cổ-Trung Hoa*, sáng tạo *chữ Phagpa* (chữ viết riêng cho triều Yuan), tác phẩm cốt lõi, và bài học cho hành giả Việt về *đối thoại giữa Pháp và quyền lực chính trị*.
Drubchen — Đại pháp hội: Tham gia như thế nào?
Drubchen — đại pháp hội kéo dài 7 đến 10 ngày liên tục 24 giờ — được coi là hình thức thực hành Kim Cương Thừa mạnh mẽ nhất. Ai có thể tham dự và cần chuẩn bị những gì?
Du Lịch Tâm Linh và Tu Tập Mật Tông: Hành Hương hay Hành Giả?
Khi bạn đến Tây Tạng, Nepal hay Bhutan — đó là du lịch tâm linh hay thực sự là tu tập? Hướng dẫn để hành trình bên ngoài trở thành hành trình bên trong.
Dudjom Rinpoche — Tổng Trì Truyền Thừa Ninh Mã Thế Kỷ 20
Dudjom Rinpoche (1904–1987) là một trong những Đại Thành Tựu Giả vĩ đại nhất của Phật giáo Tây Tạng thế kỷ 20 — Tổng trì truyền thừa Ninh Mã, học giả, dịch giả, thiền giả, và nhà thơ. Sau khi Tây Tạng bị chiếm đóng, ông dẫn dắt việc bảo tồn và truyền bá truyền thừa Cổ Mật ra thế giới.
Dzogchen — Ba khía cạnh tinh giác: Bản chất, Tự nhiên, Năng lực
Ba khía cạnh của Rigpa trong Đại Viên Mãn — Bản chất trống không, Tự nhiên quang minh, Năng lực từ bi — là nền tảng triết học và thiền quán sâu nhất của Ninh Mã truyền thừa.
Dzogchen (chính tên) — Hệ Đại Viên Mãn cốt lõi của Yungdrung Bön và sự hoàn thiện ba hệ Dzogchen Bön
Dzogchen (chính tên) là hệ thứ ba — bên cạnh Atri và Zhang Zhung Nyengyud — trong ba hệ Đại Viên Mãn của Yungdrung Bön. Mặc dù chia sẻ tên 'Dzogchen' với truyền thống Nyingma, hệ Bön có nguồn gốc và truyền thừa độc lập từ Đức Tönpa Shenrab Miwoche, với phong cách giảng dạy mở rộng và linh hoạt nhất trong ba hệ.
Dzogchen — Đại Viên Mãn và Giáo Lý Tối Thượng Của Ninh Mã
Dzogchen (Tạng ngữ: *rDzogs pa chen po* — Đại Viên Mãn; Sanskrit: *Mahāsandhi*) là đỉnh cao của toàn bộ hệ thống giáo lý Kim Cương Thừa trong truyền thừa Ninh Mã — một giáo lý chỉ thẳng vào tánh giác nguyên sơ (*rigpa*) vốn đã hoàn toàn thanh tịnh và giải thoát từ vô thủy. Không thực hành, không thiền định, không nỗ lực — chỉ nhận ra điều đã sẵn có.
Dzogchen Từ A Đến Z: Hướng Dẫn Toàn Diện Cho Người Mới Học
Đại Viên Mãn là đỉnh cao giáo lý Kim Cương Thừa — không phải kỹ thuật thiền mà là nhận ra bản tánh tâm vốn đã sẵn có từ vô thủy.
Gampopa — Kiến Trúc Sư Truyền Thừa Ca Nhĩ Cư và Tổng Hợp Lam Rim
Gampopa (*sGam po pa*, 1079–1153) là đệ tử chính của Milarepa và là người tổng hợp vĩ đại — kết hợp truyền thừa Kadampa Lam Rim của Atiśa với giáo pháp Đại Ấn của Ca Nhĩ Cư, tạo ra hệ thống đường tu hoàn chỉnh nhất trong Phật giáo Tây Tạng. Mọi nhánh Ca Nhĩ Cư ngày nay đều xuất phát từ ông.
Gampopa — Người Tổng Hợp Giáo Lý và Nền Tảng Ca Nhĩ Cư Có Tổ Chức
Gampopa (*sGam po pa*; 1079–1153) — còn gọi là Đức Takpo Lhajé (*Dwags po lha rje*) — là đệ tử thân cận nhất của Milarepa và là người biến truyền thừa Ca Nhĩ Cư từ một dòng hành giả cô đơn thành một truyền thừa có tu viện và tổ chức. Gampopa khéo léo tổng hợp hai luồng giáo lý lớn nhất của thời ông: nền tảng Kadampa từ Atisha và giáo lý Đại Ấn từ Milarepa — tạo ra hệ thống Ca Nhĩ Cư hoàn chỉnh còn tồn tại đến ngày nay.
Ganden — Tu viện nền tảng của Gelug và nơi Tsongkhapa viên tịch
Ganden Namgyal Ling là tu viện đầu tiên và thiêng liêng nhất của truyền thừa Gelug — được Tsongkhapa sáng lập năm 1409 trên đỉnh núi thiêng gần Lhasa. Trụ trì Ganden (Ganden Tripa) là vị lãnh đạo học thuật cao nhất của Gelug, thậm chí cao hơn cả Đức Đạt Lai Lạt Ma về mặt học vị.
Gendun Drup — Đệ Nhất Đạt Lai Lạt Ma và người sáng lập tu viện Tashilhunpo
Gendun Drup (1391–1474) là vị Đạt Lai Lạt Ma đầu tiên — mặc dù danh hiệu 'Dalai Lama' chỉ được đặt sau này khi truy phong. Là một trong những đệ tử trực tiếp xuất sắc nhất của Tsongkhapa, ngài đã sáng lập tu viện Tashilhunpo năm 1447 và đặt nền móng cho sự phát triển truyền thừa Cách Lỗ tại Tsang. Bài viết giới thiệu cuộc đời, các tác phẩm cốt lõi, đóng góp cho học thuật Phật giáo Tibet, và bài học cho hành giả Việt.
Gendun Gyatso — Đệ Nhị Đạt Lai Lạt Ma và sự khẳng định truyền thống tulku trong Cách Lỗ
Gendun Gyatso (1475–1542) là vị Đạt Lai Lạt Ma đầu tiên được nhận diện như một tulku — người tái sinh có truyền thừa rõ ràng. Cuộc đời Ngài đã thiết lập khuôn mẫu nhận diện hóa thân kéo dài đến tận hôm nay, đồng thời đặt nền tảng tổ chức cho hệ phái Cách Lỗ trong giai đoạn còn non trẻ.
Gesar Ling — Anh Hùng Ca Thiêng Liêng và Chiến Binh Giác Ngộ của Tây Tạng
Sử thi Gesar Ling (Ge sar Gling) là tác phẩm văn học truyền miệng dài nhất thế giới — với hơn 120 tập trong các phiên bản đầy đủ, kể về cuộc đời huyền thoại của vua Gesar xứ Ling. Nhưng đây không chỉ là văn học — Gesar được thờ như một bậc thần linh bảo hộ và biểu tượng của chiến binh giác ngộ trong tâm linh Tây Tạng.
Bảy Điểm Tu Tâm của Geshe Chekawa — Hệ Thống Lojong Đầy Đủ
Bảy Điểm Tu Tâm (Don bdun ma) của Geshe Chekawa Yeshe Dorje (1101–1175) là hệ thống Lojong (Tâm Linh Tu Luyện) đầy đủ nhất của Kadampa — bao gồm 59 câu châm ngôn chia thành bảy phần, từ nền tảng Bồ Đề Tâm đến cách sống trong xã hội. Đây là hệ thống tu tâm toàn diện nhất được bảo tồn đến ngày nay.
Gia trì (Blessing) — Cơ chế hoạt động và thực tế
Gia trì không phải phép màu từ bên ngoài — đó là sự gặp gỡ giữa tâm rộng mở của hành giả và năng lực truyền thừa từ Đạo sư và chư Phật.
Yoga Giấc Mơ: Tu Tập Trong Trạng Thái Ngủ — Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao
Yoga Giấc Mơ không phải nghệ thuật mơ đẹp mà là con đường nhận biết bản chất tâm ngay trong giấc ngủ — cánh cửa tu tập suốt 24 giờ mỗi ngày.